Azma eshte nje semundje qe prek rruget e frymemearrjes ne mushkri, duke shkaktuar inflamacion te tyre. Gjate nje ataku azme ne brendesi re rrugeve te frymemarrjes shkaktohet enjtje qe shkakton mukus, dhe jashte rrugeve te frymemarrjes muskujt shtrengohen. Kjo I shkakton rruget e frymemarrjes te ngushtohen, e cila ben frymemarrjen te veshtire. Simptomat e nje ataku azme jane: zhurme ne frymemarrje, kolle, mbajtje e frymes dhe shtrengim I kraharorit.
Azma fillon qe ne femijeri ashtu si edhe ne moshe te madhe. Azma eshe kronike dhe nuk mund te kurohet pervec se te trajtohet. Njerezit qe kane azma I kane rruget e frymemarrjes shume te ndjeshme dhe reagojne me shume me pak ose disa gjera qe gjenden kudo ne ambjent, si jashte ashtu edhe brenda. Keto quhen ngacmues. Ngacmues te ndryshem per azmen perfshijne; tymin e cigares, pluhurin, pushin e kafsheve dhe pemeve, bubuzhelat, minjte, barerat, aromat e forta si parfumet ose produkte kimike, infeksion I rrugeve te siperme te frymemarrjes, ajri I ftohte dhe ndryshimet e motit. Per disa njerez ushtrimet fizike mund te jane ngacmuese.
Perkujdesja per azmen perfshin parandalim ashtu si edhe trajtim te nje ataku azme. Se bashku me doktorin tuaj, ju duhet te mesoni kush jane ngacmuesit kryesore per ju, dhe pastaj te mesoni rruge per shmangjen os pakesimin e kontaktit me keta ngacmues. Duhet te mesoni te njihni shenja paralajmeruede te nje ataku te azmes dhe te ndiqni nje plan qe kontrollon simptomat perpara se ato te keqesohen. Duhet te dini kur ju nevojitet ndihma e doktorit per ndihmen e shpejte. Doktori juaj mund t'ju ofrje juve nje plan kur azma eshte aktive. Duhet gjithashtu te jeni te informuar per ilacet qe jepen me recete ne menyre qe te kontrollojne dhe trajtojne azmen.
Ilacet e azmes ndahen ne dy grupe kryesore kontrollues dhe qetesues. Kontrolluesit funksionojne per parandalimin e azmes duke parandaluar ose pakesuar inflamacionin ne rruget e frymemarrjes. Keto ilace ndihmojne ti bejne rruget e frymemarrjes sa me pak te ndjeshme. N.q,s ju jeni nen ilacin kontrollues ju duhet ta pini ate cdo dite edhe nese nkiheni mire dhe s'ndjeni simptomat e para te atakut te azmes. Beni te sigurt qe I kuptoni ilacet dhe dini efektet anesore te tyre. Pyet doktorin dhe farmacistin se sa I sigurt jeni per te perdorur ilace qe I blini pa recete sepse ata mund te mos jene te sigurta per ata qe kane azma.
Shuajeni kuriozitetin per azmen duke mesuar sa me shume qe te mundni per te. Punoni me doktorin tuaj qe te zhvilloni nje plan individual per trajtimin tuaj. Duhet te keni nje diet te pasur ne ushqim, te pushoni sa duhet dhe te rrini te qete kur simptomat vihen re. Pergjigjuni dhe kerkoni ndihme nese keni nevoje. Azma nuk duhet t'ju kontrolloje juve - ju duhet te kontrolloni ate.